H2. De neus • Zuster-055

E-learning

H2. De neus

De neus

Het is belangrijk dat we zoveel mogelijk via de neus lucht inademen. Via het slijmvlies van de neus wordt de lucht voorverwarmd, bevochtigd en geroken. De neus is in staat lucht te zuiveren door het kleverige slijmvlies en door de haartjes in de neus.

De neus[/vc_column_text][vc_column_text]

Hoe komt het dat wij moeten niezen?

Niezen is een reflex. Deze reflex ontstaat als reactie op een irritatie van de bovenste luchtwegen, namelijk de neus en de keel. Er volgt dan snel op elkaar een aantal reacties. Om te beginnen adem je een grote hoeveelheid lucht in. Hierna spannen de ademhalingsspieren zich krachtig en wordt de ingeademde lucht weer met grote kracht door de luchtpijp, neus en mond geperst. De bedoeling van niezen is, dat de luchtwegen worden schoongemaakt en de irritatie wordt verwijderd. Wanneer je hooikoorts hebt, worden de slijmvliezen van de neus voortdurend geïrriteerd; daardoor moet je voortdurend niezen.

Niezen[/vc_column_text][vc_column_text]

Bouw van de neus

De neus wordt in tweeën gedeeld door een tussenwand, bestaande uit bot en kraakbeen. Elk deel wordt op zijn beurt weer verdeeld door drie vouwen in de tussenwand , die de vorm hebben van dunne gangen. Dit zijn de zogenoemde neusgangen of neusschelpen. Deze zijn bedekt met een dik, vochtig slijmvlies. Door de neusschelpen wordt de oppervlakte van het slijmvlies vergroot. Het slijmvlies bevat veel bloedvaten en kliertjes die een dikke, kleverige vloeistof afscheiden.

In de neusholte komen links en rechts ook de traanbuizen uit. Deze kunnen het traanvocht afvoeren dat afkomstig is van de traanklieren, die in de bovenste oogleden liggen. Door deze verbinding is het duidelijk dat huilen en snotteren met elkaar te maken hebben. De neusholte staat door middel van smalle gangen ook in verbinding met voorhoofdsholte, de neusbijholten en de kaakholten. Ontstekingen in de neus kunnen zich via gangen naar die holte verplaatsen.

Bouw van de neus[/vc_column_text][vc_column_text]

Verwarming en reiniging van de lucht

Doordat het slijmvlies veel bloedvaten bevat, heeft het een hogere temperatuur dan de lucht in de omgeving. Door het slijmvlies wordt de langsstromende lucht verwarmd. Bovendien wordt de lucht gezuiverd van stof en bacteriën. Het slijmvlies bevat namelijk kliertjes die een dikke, kleverige vloeistof afscheiden. De fijne haartjes in de neus houden de grotere stofdeeltjes tegen.

[/vc_column_text][vc_column_text]

Neusbijholtenontsteking

In onze schedel zitten enkele holten die in verbinding staan met de neusholte. Als de neus ontstoken is, dan zwellen de slijmvliezen van de uitvoergangen van de neusbijholten ook. Doordat de slijmproductie vanuit de bijholten moeilijker kan worden afgevoerd, is de kans op neusbijholtenontsteking groter. De bekendste zijn voorhoofdsholteontsteking en de kaakholteontsteking. Het zijn pijnlijke ontstekingen, die gepaard gaan met hoofdpijn.

De behandeling bestaat ten eerste uit het opheffen van de oorzaak. Dit kan door stomen of neusdruppels. Als dat lukt, stroomt de inhoud van de bijholte weg en verdwijnt meestal de ontsteking. Soms komen er antibiotica aan te pas. Als de neusholten voortdurend dicht blijven zitten, moeten ze door de KNO-arts worden gespoeld.

Neus-bijholteontsteking[/vc_column_text][vc_column_text]

Je stem kwijt zijn bij verkoudheid

Bij een verkoudheid is er meestal sprake van een aantasting van de bovenste luchtwegen door een virusinfectie. De slijmvliezen van de neus, de keel en soms ook het strottenhoofd zijn gezwollen. De slijmkliercellen maken veel meer slijm aan dan gewoonlijk. Normaal gesproken wordt dit slijm weggeveegd door de kleine trilhaarcellen. Door de virusinfectie kunnen de trilhaarcellen ook beschadigd zijn, waardoor het slijm zich ophoopt tot een slijmprop in je keel, die je probeert weg te hoesten. Wanneer het strottenhoofd ook last heeft van de infectie, dan zijn de stembanden vaak ook aangetast.

De stembanden zijn in staat om een bepaalde toonhoogte te geven aan de lucht die door de longen wordt uitgeblazen. Dit lukt niet of onvoldoende als de stembanden beschadigd zijn. Je hebt dan nauwelijks of geen stem en soms is deze hees. Rust voor de stem is dan het allerbeste.

Stem kwijt

Referenties

  • Broeshart C.M., van den Brand J.P.M., Abrahamse C.A., Mocking P.A.M., van Velsen M.M.T., (2012) Persoonlijke basiszorg. Amersfoort:ThiemeMeulenhoff