E-learning
Hoe kun je ondervoeding herkennen?
Ondervoeding is soms moeilijk te voorkomen. Bekende signalen voor ondervoeding zijn:
- gewichtsverlies van 3 kilo of meer (ook bij ondervoeding)
- kleding zit ruimer (de riem moet een gaatje strakker)
- ringen en horloge zitten losser
- iemand eet minder dan normaal
- kracht en conditie nemen af
- eetlust is verminderd
- gebitsprothese zit losser in de mond
Herken je een of meer van deze signalen? Onderneem dan zo snel mogelijk actie. Volg de volgende twee stappen…
STAP 1: SCREENEN
Door te screenen ga je na of er sprake is van verhoogd risico op ondervoeding. Gebruik voor de screening een gevalideerd screeningsinstrument. De Stuurgroep verantwoorde zorg VV&T heeft bepaald dat in de intramurale situatie het risico op ondervoeding wordt gemonitord met behulp van de SNAQRC (Short Nutritional Assessment Questionnaire for Residential Care).
Screen iedere bewoner bij opname en vervolgens iedere 3-6 maanden, afhankelijk van de doelgroep.
Merk je dat het eten en drinken minder goed gaat of lijkt iemand onbedoeld af te vallen? Screen dan vaker. Je wilt voorkomen dat iemand spiermassa verliest. Want eenmaal verloren spiermassa winnen ouderen niet snel weer terug.
STAP 2: DOORVERWIJZEN
Wanneer je door screening een (verhoogd risico op) ondervoeding vaststelt, dan is snelle behandeling noodzakelijk. Hoe sneller ondervoeding wordt behandeld, hoe meer kans op succes.
Is er een positieve screening, verwijs de cliënt dan door naar een diëtist. De diëtist bepaalt of er inderdaad sprake is van (een verhoogd risico op) ondervoeding. Meestal stelt de diëtist een persoonlijk advies op. Het is belangrijk dat dit advies tot stand komt in gesprek met de cliënt, zijn vertegenwoordiger en een betrokken verzorgende of verpleegkundige.
Om de behandeling goed aan te laten slaan is het noodzakelijk dat de cliënt de dieetadviezen goed naleeft. Soms is daarbij hulp nodig van mantelzorger(s) en/of zorgmedewerkers. Goede communicatie is daarbij essentieel. Om de vorderingen van de behandeling te evalueren is het nodig om periodiek te wegen. Minimaal eens per maand.
Referenties
- Kobylinska, M. Antosik, K., Decyk, A. & Kurowska, K. (2021) Malnutrition in obesity: is it possible? Obesity Facts
- Medicalnewstoday (2022) artikel ‘Malnutrition: what you need to know’ geraadpleegd op 24-7-2022 via: https://www.medicalnewstoday.com/articles/179316
- nl (n.b.) artikel ‘Hoe herken je ondervoeding’ geraadpleegd op 23-7-2022 via: https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/gezonde-voeding-en-voedingsstoffen/ondervoeding.aspx
- WHO (2021) artikel ‘Malnutrition’ geraadpleegd op 24-7-2022 via: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/malnutrition
- Richtlijn ondervoeding (pdf, 2019 met addendum 2021) van Stuurgroep Ondervoeding
- Landelijke Richtlijn Ondervoeding bij patiënten met kanker (beoordeeld 2012)
- Toolkit vroege herkenning en behandeling ondervoeding (Stuurgroep Ondervoeding)
- Home – Goed gevoed ouder worden
- Definitie en diagnostiek ondervoeding – Stuurgroep ondervoeding
- Landelijke prevalentiemeting Zorgproblemen (2015)