E-learning

Hoe ontstaat overgewicht?

Overgewicht betekent dat je te veel vetmassa hebt ontwikkeld in het lichaam. Hierdoor stijgt het onderhuids vet (subcutaan) en visceraal vet (buikvet). Zo heeft een hoger visceraal vet een negatieve invloed op gezondheidsrisico’s, zoals diabetes type 2. Je hebt niet zomaar overgewicht, maar het kan onderverdeeld worden in meerdere categorieën:

Primair

• Je eet meer kilocalorieën (energie) dan dat je nodig hebt aan kilocalorieën (energie)
• Medicatie zoals prednison, anti-depressiva en anti-psychotica

Secundair

• Medicatie zoals prednison, anti-depressiva en anti-psychotica
• Te weinig beweging

Tertiair

• Te weinig slaap
• Te veel (negatieve) chronische stress

De indeling is dat de primaire oorzaak het belangrijkste is om te controleren. Hierbij zijn de inname van kilocalorieën en medicatie een belangrijke factor. Medicatie staat er twee keer in, omdat vochttoename een rol speelt voor overgewicht (primair), maar ook dat medicatie iemand suf maakt of meer gevoel van trek geeft (secundair). Als iemand suf is, dan wordt de motivatie ook minder. Een indirect effect op het gewicht.

Daarnaast is ‘te weinig beweging’ een secundaire oorzaak, omdat je beweegt voor je gezondheid. Meer bewegen heeft wel een indirect effect op je lichaamsgewicht, maar het is geen hoofddoel van beweging. Zo heeft fitheid een positief effect op emotie-eten, maar niet op eetstoornissen!

Als basis, de tertiaire punten. Als deze tertiaire oorzaken niet worden aangepakt, dan zullen de primaire en secundaire oorzaken sterk negatief beïnvloed worden. Slecht slapen heeft een negatieve invloed op het hormoon Ghreline. Één van de taken van Ghreline is dat het honger stimuleert in de maag. Als je slecht slaapt, dan wordt Ghreline meer aangemaakt. Meer Ghreline betekent dat je meer kans maakt op het overeten. Hierdoor stijgt de gemiddelde inname van kilocalorieën per dag. Deze stijging van kilocalorieën valt onder de primaire oorzaak.

Daarnaast wordt de kans vergroot op slaaptekort door een hoger chronisch stressniveau. Denk aan bijvoorbeeld piekeren, waardoor je slechter slaapt of later inslaapt dan gebruikelijk. Dat is een reden waarom slapen en stress staan als tertiaire oorzaak, maar wel de basis is voor alle leefstijlonderdelen.

Referenties

• Volaco, A., Cavalcanti, A.M., Filho, R.P. & Précoma, D.B. (2018) Socioeconomic status; the missing link between obesity and diabetes mellitus. Current Diabetes reviews
• Avila et al. (2020) Eating behaviour, physical activity an exercise training: a randomized controlled trial in young health adult Nutrients
• Capers et al. (2015) A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials of the impact of sleep duration on adiposity and components of energy balance. Obesity reviews